Een te hoog LDL-cholesterol is een van de belangrijkste risicofactoren voor een hartaanval of beroerte. Toch heeft de helft van de Belgische volwassenen met hoog cholesterol dit niet in de gaten, want het geeft geen klachten.
Cholesterol is een vetachtige stof die uw lichaam nodig heeft voor celwanden, hormonen en vitamine D. Het probleem ontstaat bij een teveel aan "slecht" cholesterol (LDL), dat zich in de wanden van slagaderen afzet en zo aderverkalking (atherosclerose) veroorzaakt.
LDL (low-density lipoprotein) vervoert cholesterol van de lever naar de weefsels. Overtollig LDL hoopt op in de vaatwanden en vormt plaques die slagaderen vernauwen. Een lager LDL betekent minder risico op hartaanval en beroerte.
HDL (high-density lipoprotein) transporteert overtollig cholesterol terug naar de lever voor afbraak. Een hoog HDL is beschermend. Bewegen en stoppen met roken verhogen het HDL.
Naast cholesterol meet de arts ook triglyceriden - een andere vorm van vet in het bloed. Hoge triglyceriden (vaak door alcohol, suiker en overgewicht) verhogen het cardiovasculaire risico.
💡 Streefwaarden zijn persoonlijk. Iemand na een hartaanval heeft een lagere LDL-streefwaarde dan iemand zonder risicofactoren. Uw cardioloog of huisarts berekent uw cardiovasculair risico en stelt een persoonlijke streefwaarde in.
Familiaire hypercholesterolemie (FH) is een erfelijke aandoening waarbij het LDL-cholesterol structureel zeer hoog is (vaak boven 5,0 mmol/L), ongeacht voeding of levensstijl. FH treft 1 op 250 mensen in België. Zonder behandeling ontstaat atherosclerose al op jonge leeftijd. Screening van familieleden is essentieel.
De huisarts adviseert een lipidenprofiel (bloedafname, nuchter) bij:
Voor gezonde mensen zonder risicofactoren geldt een LDL-grens van 3,0 mmol/L. Bij diabetes, hoge bloeddruk of een doorgemaakte hartaanval wordt een LDL onder 1,8 of zelfs 1,4 mmol/L nagestreefd. Uw cardioloog of huisarts bepaalt uw persoonlijke streefwaarde op basis van uw totale risicoprofiel.
Statines zijn een van de best onderzochte geneesmiddelen ter wereld. Spierpijn is de meest gemelde bijwerking en verdwijnt doorgaans bij dosisaanpassing of overstap naar een ander statine. Ernstige spierschade is uiterst zeldzaam. De bewezen voordelen overtreffen de risico's ruimschoots bij patiënten met hart- en vaatziekte.
Bij milde verhoging kan voeding (minder verzadigd vet, meer vezels) en meer bewegen het LDL met 10 tot 20 procent verlagen. Bij hoog cardiovasculair risico of familiaire hypercholesterolemie is medicatie bijna altijd nodig naast levensstijlaanpassing.
Laat uw cholesterol en cardiovasculair risico evalueren door een specialist.