Hartfalen

Hartfalen betekent niet dat uw hart "stopt" - het pompt gewoon niet efficiënt genoeg. Het is een chronische aandoening die goed beheersbaar is met de juiste behandeling.

Wat is hartfalen?

Bij hartfalen is de pompfunctie van het hart verminderd. Het hart kan niet genoeg bloed rondpompen om aan de behoeften van het lichaam te voldoen. Vocht hoopt op in de longen, benen en buik.

Hartfalen treft in België meer dan 250.000 mensen en is een van de meest voorkomende oorzaken van ziekenhuisopname bij 65-plussers.

Oorzaken

Coronaire hartziekte (hartaanval in het verleden)
Hoge bloeddruk die onvoldoende behandeld werd
Hartkleplijden
Boezemfibrilleren
Cardiomyopathie (spierziekte van het hart)
Diabetes mellitus

Symptomen

Kortademigheid bij inspanning, later ook in rust
Opgezwollen enkels, benen of buik
Snelle gewichtstoename door vochtretentie
Extreme vermoeidheid
Hoesten 's nachts of bij platliggen

Diagnose

De cardioloog stelt hartfalen vast via een echocardiografie - de ejectiefractie (EF) geeft aan hoe goed het hart pompt. Een EF onder 40% wijst op hartfalen met verminderde pompfunctie.

Behandeling

Hartfalen is chronisch maar goed behandelbaar:

Medicatie: ACE-inhibitoren, bètablokkers, plasmiddelen, SGLT2-inhibitoren
Levensstijl: zoutbeperking, vochtinname bewaken, dagelijks wegen, bewegen
Apparaten: ICD (defibrillator) of CRT (resynchronisatietherapie) bij ernstige gevallen
Hartrevalidatie: begeleide opbouw van inspanning

💡 Weeg uzelf elke ochtend. Meer dan 1 kg per dag of 2 kg per week bijkomen wijst op vochtretentie. Contacteer uw cardioloog of pas uw plasmiddelen aan zoals afgesproken.

Soorten hartfalen

Cardiologen delen hartfalen in op basis van de ejectiefractie, het percentage bloed dat de linkerkamer per samentrekking uitpompt:

Hartfalen met verminderde ejectiefractie (HFrEF): de hartspier pompt te zwak (EF onder 40%). Dit is de klassieke vorm, vaak na een hartaanval.
Hartfalen met bewaarde ejectiefractie (HFpEF): het hart pompt normaal maar is te stijf om zich goed te vullen. Komt vaker voor bij ouderen, vrouwen en mensen met hoge bloeddruk of diabetes.

Daarnaast onderscheidt men linkszijdig hartfalen (vocht in de longen en kortademigheid) en rechtszijdig hartfalen (vocht in benen, buik en lever). Vaak treden beide samen op.

Leven met hartfalen

Hartfalen vraagt een actieve rol van de patiënt. Enkele pijlers van goede zelfzorg:

Weeg u dagelijks op een vast tijdstip en noteer een plotse gewichtstoename.
Beperk zout en bewaak uw vochtinname volgens het advies van uw cardioloog.
Neem uw medicatie stipt en sla nooit een dosis over zonder overleg.
Blijf bewegen binnen uw mogelijkheden, bij voorkeur via hartrevalidatie.
Laat u jaarlijks vaccineren tegen griep en pneumokokken, want infecties belasten het hart extra.

Zoek onmiddellijk hulp bij snel toenemende kortademigheid, niet meer plat kunnen liggen, of een gewichtstoename van meer dan 2 kg op enkele dagen.

Veelgestelde vragen over hartfalen

Hartfalen is chronisch maar niet synoniem met uitbehandeld. Met moderne medicatie en levensstijlaanpassingen kunnen veel patiënten jarenlang goed leven. Bij sommige oorzaken, zoals een hartklepprobleem, kan behandeling de pompfunctie zelfs volledig herstellen.

Let op: meer dan 1 kg per dag of 2 kg per week bijkomen door vochtretentie, toenemende kortademigheid, meer vermoeidheid dan gewoonlijk of sterk gezwollen benen. Contacteer bij deze tekenen onmiddellijk uw cardioloog.

Een zoutbeperking van maximaal 2 tot 3 gram natrium per dag is een van de pijlers van de behandeling. Zout houdt vocht vast en belast het hart extra. Bewerkte voeding bevat vaak verborgen zout, lees de etiketten.

Zoek een cardioloog bij u in de buurt

Direct contact, online afspraken en conventie-informatie.

Cardioloog zoeken →

Boezemfibrilleren Angina pectoris Hoge bloeddruk (hypertensie) Hartkleplijden Hartaanval (myocardinfarct) Hartritmestoornissen Alle aandoeningen →